تبلیغات
حسین وبلاگ - قطع های مختلف کتاب
 
حسین وبلاگ
بهترین وبلاگ در A BLOG های علمی رتبه ی 1
درباره وبلاگ


به نام خدا

مدیر وبلاگ : حسین اردکانی
نویسندگان
نظرسنجی
نظرتان درباره ی وبلاگ من چیست؟








آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

كد ماوس




برای نمایش تصاویر گالری كلیك كنید


کد گالری


Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت

statistics

ساخت كد صوتی آنلاین

نیت کنید و اشاره فرمایید

اندازه و قطع های مختلف کتاب

قطع کتاب یا سالنامه با توجه به طول و عرض صفحات کاغذ آن مشخص می شود. برخی از قطع های معروف بدین شرح است: قطع مدیران (۵/۱۹×5/25)، قطع وزیری (۱۶×23)، قطع رقعی(۱۴×21)، قطع خشتی (۲۱×21)، قطع پالتویی (۵/۱۰×5/21)، قطع جیبی پالتویی (۵/۷×16) و ….

 

 

قطع (کتاب). به اندازه طول و عرض کتاب و هر نوع نشریه، قطع گفته می‌شود. هدف از آن رواج اندازه‌های مختلف برای کتاب، به‌منظور استفاده آسان‌تر یا متناسب با نوع کاربرد کتاب است.در سال‌های آغازین پیدایش چاپ، قطع رایج کتاب‌های چاپی همانند نسخه‌های خطی بود. ولی، به‌تدریج، چاپ‌کنندگان کتاب دریافتند که استفاده از اندازه‌های مختلف در بهبود کار مؤثر خواهد بود. آلدوس مانوتیوس (۱۴۴۹-۱۵۱۵)، چاپگر ساکن ونیز، نخستین کسی بود که به نقش و اهمیت قطع کتاب در میزان استفاده از آن پی برد. اندازه ابداعی او برای کتاب، هم حمل و نقل آن را آسان می‌ساخت و هم هزینه‌های چاپ را کاهش می‌داد. قطع مورد استفاده او، قطع وزیری بود که جانشین قطع سلطانی شد.
امروزه، قطع کتاب نشان‌دهنده تعداد دفعات تاشدن کاغذ در چاپخانه نیز هست که منجر به تشکیل ورق‌های کتاب می‌شود
به‌طور مثال کاغذ دوورقی با چهار صفحه در قطع رحلی، چهارورقی با هشت صفحه در قطع وزیری، و هشت‌ورقی با شانزده صفحه در قطع رقعی برابر است.در حال حاضر، رایج‌ترین قطع برای کتاب، در همه جا، قطع وزیری است که ابعاد آن از ۱۳×۲۰ تا ۲۰×۲۶ سانتی‌متر متغیر است. قطع رقعی با ابعاد ۱۵×۲۲ و قطع جیبی با ابعاد ۱۱×۵/۱۶ سانتیمتر از دیگر قطع‌های رایج محسوب می‌شود. معمولا در چاپ کتاب‌های هنری و نفیس از قطع رحلی و برای کتاب‌های کودکان از قطع خشتی استفاده می‌شود. باید توجه داشت ابعاد ذکر شده برای هر قطع تقریبی است و در برخی منابع اندازه‌های متفاوتی ارائه شده است. اندازه طول در اندازه عرض اوراق نسخه است. اندازه قطع کتاب در تمدن اسلامی بسیار متنوع بوده است ولی مهمترین و معمولترین اندازه‌های قطع کتاب‌ها عبارتند از:

قطع سلطانی(تیموری)
اندازه‌ای از قطع کتاب است که در اواخر عصر مغولان و اوایل عهد تیموریان برای کتاب‌های خطی در ایران رواج یافت که به این جهت آن را قطع تیموری نیز می‌گویند
طول و عرض تقریبی آن ۴۰×۳۰ سانتی‌متر است.

قطع رحلی:
این قطع را به این جهت رحلی می‌گویند که هنگام خواندن کتاب قطع رحلی، آن را بر روی چهارپایة چوبی – یعنی رحل – قرار می‌داده‌اند. قطع مزبور دارای اندازه‌های تقریبی زیر است:* رحلی کوچک: طول
۴۲، عرض ۲۷ سانتی‌متر.
* رحلی متوسط: طول
۵۰، عرض ۳۰ سانتی‌متر.
* رحلی بزرگ: طول
۶۰، عرض ۳۰ سانتی‌مترعموماً نسخه‌های کتاب‌هایی چون قرآن مجید، مثنوی مولوی، شاهنامه فردوسی که در مجالس و محافل قرائت و خوانده می‌شده ، با این قطع بوده است.

قطع رقعی:
اندازه قطعی است به طول و عرض تقریبی
۱۹×۱۰ سانتی‌متر

قطع وزیری:
این قطع در گذشته دارای سه اندازه کوچک (به طول و عرض تقریبی
۲۱×۱۵)، (متوسط ۲۴×۱۶) و (بزرگ ۳۰×۲۰) بوده است.
قطع خشتی:
از کهن‌ترین قطع‌های نسخه‌های خطی است به طول و عرض همسان و برابر

قطع بیاضی:
نسخه‌ایی است که از جانب طول آن باز و بست می‌شده و شیرازه‌بندی آن از طرف عرض اوراق بوده که در میان نسخه‌نویسان و کتاب‌سازان به بیاض شهرت داشته است، قطع بیاضی منسوب است و مخصوص به بیاض‌ها که بیشتر کتب ادعیه، زیارات و مجموعه‌های ادبی (که به غرض اشخاص فراهم می‌آمده) به هیأت مذکور صحافی و جلد می‌شده است

قطع بغلی:
این قطع که معادل قطع جیبی بزرگ در روزگار ماست
دارای طول و عرض تقریبی ۷×۵ سانتی‌متر بوده است.

قطع جانمازی:
با اندازه تقریبی طول
۱۲ و عرض۷

قطع حمایلی:
قطعی بوده است به طول و عرض
۱۲×۶ سانتی‌متر. وجه تسمیة این قطع به حمایلی، این است که نسخه‌هایی را که در قطع مزبور بوده است به صورت حمایل روی لباس زیرین می‌آویخته‌اند.

لازم به ذکر است که اندازه های داده شده اندازه طول و عرض جلد است و برای تنظیم متون در هر یک از ابعاد فوق باید از هر سمت بالا پایین و چپ و راست هر کدام ۲سانتی متر برای برش و صحافی کم نمود و متن را در آن ابعاد تنظیم نمودمثلا در قطع وزیری سایز متن باید ۱۲در ۱۹باید باشد.

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
یکشنبه 20 آذر 1390
حسین اردکانی
شنبه 18 شهریور 1396 07:03 ق.ظ
If you want to grow your know-how only keep visiting this web page and be updated with
the latest news posted here.
جمعه 13 مرداد 1396 03:34 ب.ظ
Hello I am so thrilled I found your webpage, I really found you by mistake, while
I was looking on Digg for something else, Anyhow I am here
now and would just like to say cheers for a fantastic post and a all round enjoyable blog (I
also love the theme/design), I don’t have time to read through it all at the
moment but I have book-marked it and also included your RSS feeds, so when I have time I will
be back to read a lot more, Please do keep up the superb b.
سه شنبه 10 مرداد 1396 01:40 ق.ظ
Why viewers still make use of to read news papers when in this technological globe everything is presented
on web?
چهارشنبه 26 بهمن 1390 07:15 ب.ظ
با حال بود دمت گرم جک هم بزن
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر